آسیب‌پذیری‌های خطرناک PHP؛ برخی وب‌سایت‌های دولتی اروپا از دسترس خارج شدند
چهارشنبه، ۲۹ مهر
مقام‌های امنیت سایبری اروپا درباره وجود دو آسیب‌پذیری بحرانی در PHP هشدار داده‌اند و از سازمان‌هایی که امکان نصب فوری وصله‌های امنیتی را ندارند خواسته‌اند برای جلوگیری از حملات احتمالی، وب‌سایت‌های آسیب‌پذیر خود را موقتاً از دسترس خارج کنند. در پی این هشدار، تعدادی از وب‌سایت‌های دولتی، بیمارستان‌ها و سازمان‌های عمومی در کشورهای مختلف اروپا موقتاً خاموش شدند.
آسیب‌پذیری PHP چه خطری دارد؟
PHP یکی از پرکاربردترین زبان‌های برنامه‌نویسی در وب است و زیرساخت بسیاری از وب‌سایت‌های جهان را تشکیل می‌دهد. این فناوری در سیستم‌های مدیریت محتوایی مانند WordPress، Drupal، Joomla و Magento استفاده می‌شود و طبق داده‌های W3Techs، حدود ۷۵ درصد از وب‌سایت‌هایی که زبان برنامه‌نویسی آن‌ها مشخص است، از PHP استفاده می‌کنند.
هر دو آسیب‌پذیری جدید دارای امتیاز ۹.۲ از ۱۰ در استاندارد CVSS هستند و می‌توانند خطر اجرای کد از راه دور بدون نیاز به احراز هویت را ایجاد کنند. چنین ضعفی در صورت سوءاستفاده می‌تواند به مهاجم اجازه دهد کد مخرب را روی سرور اجرا کند.
CERT-EU خواستار اقدام فوری شد
تیم واکنش اضطراری سایبری اتحادیه اروپا (CERT-EU) اعلام کرده سازمان‌ها باید برای نصب فوری وصله‌ها آماده باشند. این نهاد همچنین توصیه کرده سازمان‌هایی که نمی‌توانند در کوتاه‌ترین زمان سیستم‌های خود را به‌روزرسانی کنند، وب‌سایت‌های آسیب‌پذیر را موقتاً از دسترس خارج کنند.
مرکز امنیت سایبری استرالیا نیز توصیه مشابهی صادر کرده و از سازمان‌ها خواسته سیستم‌های مبتنی بر PHP را شناسایی کرده، برای نصب وصله‌ها آماده شوند و هرگونه نشانه فعالیت مخرب را زیر نظر بگیرند.
وب‌سایت‌های دولتی اروپا یکی پس از دیگری خاموش شدند
در آلمان، سرویس فناوری اطلاعات فدرال ITZBund تعدادی از وب‌سایت‌ها را به‌صورت پیشگیرانه از دسترس خارج کرد. مقام‌های آلمانی اعلام کردند در زمان این اقدام، هیچ حمله موفق یا حادثه امنیتی شناخته‌شده‌ای گزارش نشده بود.
فرانسه نیز وب‌سایت‌های مربوط به فرمانداری‌های محلی را موقتاً غیرفعال کرد. در هلند، علاوه بر مرکز ملی امنیت سایبری، وب‌سایت بندر روتردام، پورتال دولتی Overheid.nl، فدراسیون فوتبال و چندین بیمارستان از دسترس خارج شدند.
در فنلاند نیز مرکز فناوری اطلاعات دولتی، خدمات عمومی آنلاین دولت را به‌عنوان یک اقدام پیشگیرانه خاموش کرد. جمهوری چک هم وب‌سایت دولت را برای اجرای وصله‌های امنیتی از دسترس خارج کرد.
ویکی‌پدیا نیز برخی سیستم‌ها را خاموش کرد
بنیاد ویکی‌مدیا نیز اعلام کرده سیستم‌های مبتنی بر PHP تحت تأثیر این آسیب‌پذیری‌ها قرار دارند. این بنیاد برای جلوگیری از خطر، تعدادی از سیستم‌های خود را تا زمان نصب وصله‌های امنیتی به‌صورت موقت از دسترس خارج کرده است.
حملات سایبری از همین حالا آغاز شده‌اند
اهمیت این آسیب‌پذیری‌ها زمانی بیشتر شد که شرکت‌های امنیت سایبری از مشاهده تلاش‌هایی برای سوءاستفاده از آن‌ها خبر دادند. Cloudflare اعلام کرد حملات اولیه در حال شکل‌گیری است و این شرکت برای مقابله موقت، قوانین فایروال خود را به‌روزرسانی کرده است.
گزارش بعدی رویترز نیز نشان داد پس از انتشار عمومی اطلاعات مربوط به آسیب‌پذیری‌ها، تعداد تلاش‌های هکری به‌سرعت افزایش یافته و به میلیون‌ها مورد رسیده است.
آسیب‌پذیری‌ها با کمک هوش مصنوعی کشف شدند
یکی از نکات قابل‌توجه این ماجرا، نقش هوش مصنوعی در کشف آسیب‌پذیری‌هاست. شرکت‌های امنیت سایبری Calif و Wiz اعلام کرده‌اند که از ابزارهای هوش مصنوعی برای شناسایی این نقص‌ها در کد PHP استفاده کرده‌اند.
Wiz گفته است ابزار تحقیقاتی خودکار Wiz Atlas به همراه مدل‌های Gemini 4 Argon گوگل و GPT-5.6 Sol شرکت OpenAI در فرایند کشف آسیب‌پذیری نقش داشته‌اند. این نقص‌ها بیش از یک دهه در کد PHP وجود داشتند و بررسی دستی آن‌ها بسیار دشوار بود.
وصله امنیتی PHP منتشر شد
توسعه‌دهندگان PHP نسخه‌های اصلاح‌شده را منتشر کرده‌اند و از کاربران خواسته‌اند هرچه سریع‌تر سیستم‌های خود را به‌روزرسانی کنند. با عمومی شدن وصله، نگرانی اصلی این است که مهاجمان بتوانند با مهندسی معکوس آن، روش سوءاستفاده از سیستم‌های وصله‌نشده را به‌سرعت پیدا کنند.
این اتفاق بار دیگر نشان داد که یک آسیب‌پذیری در نرم‌افزاری با چنین گستردگی می‌تواند در مدت کوتاهی بخش بزرگی از اینترنت را تحت تأثیر قرار دهد؛ به‌خصوص در شرایطی که ابزارهای هوش مصنوعی روند شناسایی و بهره‌برداری از آسیب‌پذیری‌ها را برای مهاجمان نیز سریع‌تر کرده‌اند.
